BKR-registratie door borgstelling: bent u aansprakelijk?

Wanneer u zich borg stelt voor iemand anders, neemt u een grote verantwoordelijkheid op u. Hoewel de intentie vaak goed is – u wilt een dierbare helpen – kunnen de financiële gevolgen aanzienlijk zijn als de hoofdschuldenaar zijn verplichtingen niet nakomt. Eén van die gevolgen is een BKR registratie en borgstelling, een situatie die uw eigen financiële toekomst flink kan beïnvloeden. In dit uitgebreide artikel duiken we dieper in de wereld van borgstellingen, de mogelijke BKR-registratie die hieruit voortvloeit, en hoe u hiermee om kunt gaan.

BKR-registratie door borgstelling: bent u aansprakelijk?

Als u zich borg heeft gesteld voor iemand anders en die persoon betaalt niet, kunt u inderdaad zelf een BKR-registratie krijgen. Dit is een scenario dat veel mensen over het hoofd zien wanneer zij een borgstelling aangaan. De impact van zo'n registratie kan verstrekkend zijn, variërend van het niet kunnen afsluiten van een hypotheek tot het afgewezen worden voor een telefoonabonnement.

Hoe werkt borgstelling? De juridische context

Bij een borgstelling garandeert u de betaling van iemand anders. Dit betekent dat u juridisch gezien een tweede aansprakelijke partij wordt voor de schuld. De wet (met name Boek 7, titel 14 van het Burgerlijk Wetboek) definieert borgtocht als een overeenkomst waarbij de ene partij (de borg) zich tegenover de andere partij (de schuldeiser) verbindt tot nakoming van een verbintenis die een derde (de hoofdschuldenaar) tegenover de schuldeiser heeft of zal krijgen.

Er zijn verschillende vormen van borgstelling, maar de meest voorkomende is de particuliere borgstelling. Hierbij stelt een natuurlijk persoon zich borg voor een andere natuurlijke persoon of een onderneming. Het is cruciaal om te begrijpen dat de borgstelling een subsidiair karakter heeft, tenzij anders overeengekomen. Dit betekent dat de schuldeiser in beginsel eerst de hoofdschuldenaar moet aanspreken en pas als deze niet betaalt, de borg. Echter, in de praktijk zien we vaak dat kredietverstrekkers in de borgstellingsovereenkomst bepalingen opnemen die dit subsidiaire karakter uitsluiten of beperken, waardoor de borg direct aansprakelijk kan worden gesteld. Dit is een belangrijk detail waar u op moet letten bij het aangaan van een borgstelling.

Waarom stelt men zich borg?

De redenen om zich borg te stellen zijn divers:

• Familieleden helpen: Ouders die hun kinderen helpen aan een hypotheek of een lening voor een studie.
• Vrienden ondersteunen: Een vriend helpen om een lening te krijgen die anders niet verstrekt zou worden.
• Zakelijke relaties: Een directeur die zich privé borg stelt voor zijn onderneming, vaak om financiering mogelijk te maken.

Ongeacht de reden, de onderliggende gedachte is vaak een wens om te helpen. Echter, deze hulp komt met een potentieel hoog risico.

BKR-registratie als borg: de directe gevolgen

Als u als borg wordt aangesproken en niet kunt betalen, kan de kredietverstrekker een BKR-registratie op uw naam plaatsen. Dit gebeurt meestal wanneer de hoofdschuldenaar langdurig in gebreke blijft en de kredietverstrekker uiteindelijk de borg aanspreekt voor de openstaande schuld. Als de borg dan ook niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen, ontstaat er een betalingsachterstand op de borgstelling, die vervolgens wordt geregistreerd bij het BKR.

Er zijn verschillende soorten BKR-registraties:

• A-codering (achterstandscodering): Deze ontstaat wanneer u een betalingsachterstand heeft op een lening, inclusief een borgstelling.
• H-codering (herstelcodering): Deze wordt geplaatst wanneer de achterstand is ingelopen, maar de A-codering blijft nog 5 jaar zichtbaar.
• Specifieke coderingen: Zoals code 2 (incasso), code 3 (vordering overgedragen aan een derde partij) of code 4 (onbereikbaar).

Een A-codering, ongeacht of deze nu voortkomt uit een eigen lening of een borgstelling, heeft aanzienlijke gevolgen. Het maakt het vrijwel onmogelijk om nieuwe leningen, hypotheken of zelfs creditcards af te sluiten. Ook kan het invloed hebben op het afsluiten van abonnementen (telefoon, internet) of het huren van een woning. De bkr registratie en borgstelling is dus niet alleen een papieren aantekening, maar een concrete belemmering in uw dagelijks leven.

Praktijkvoorbeeld: De hypotheek van de dochter

Stel, Jan stelt zich borg voor de hypotheek van zijn dochter Marie. Marie heeft een tijdelijk contract en de bank wil extra zekerheid. Jan tekent de borgstelling. Een paar jaar later raakt Marie haar baan kwijt en kan ze de hypotheek niet meer betalen. Na een periode van aanmaningen spreekt de bank Jan aan. Jan heeft zelf een bescheiden pensioen en kan de maandelijkse lasten van de hypotheek van Marie er niet bij dragen. De bank meldt de achterstand op de borgstelling bij het BKR, wat resulteert in een A-codering op Jans naam. Jan wilde net zijn eigen huis verbouwen en had daarvoor een kleine lening nodig. Door de BKR-registratie wordt zijn aanvraag direct afgewezen. Zijn goede intentie om zijn dochter te helpen, heeft nu directe negatieve gevolgen voor zijn eigen financiële situatie.

Verwijdering van een BKR-registratie door borgstelling: de mogelijkheden

Een BKR-registratie door borgstelling is vervelend, maar niet altijd onoverkomelijk. In bepaalde gevallen kan een dergelijke registratie worden verwijderd. Hierbij is het cruciaal om te weten dat het verwijderen van een BKR-registratie geen automatisme is en vaak juridische expertise vereist. Arslan & Arslan Advocaten is gespecialiseerd in dit soort zaken en kan u hierin bijstaan.

De gronden voor verwijdering zijn onder andere:

• Als u niet correct bent geïnformeerd over de risico's (zorgplichtschending):

Kredietverstrekkers hebben een wettelijke zorgplicht. Dit betekent dat zij u uitgebreid en correct moeten informeren over de risico's die u loopt bij het aangaan van een borgstelling. Als de bank of kredietverstrekker deze zorgplicht heeft geschonden, bijvoorbeeld door u onvoldoende te wijzen op de gevolgen van een wanbetaling door de hoofdschuldenaar, of door de borgstelling aan te gaan terwijl duidelijk was dat u de lasten niet kon dragen, kan dit een geldige reden zijn voor verwijdering van de BKR-registratie. Het is belangrijk om te onderzoeken of u voldoende inzicht had in de financiële draagkracht van de hoofdschuldenaar en de mogelijke impact op uw eigen financiële situatie. De kredietverstrekker moet kunnen aantonen dat zij u naar behoren hebben geïnformeerd.

• Als de kredietverstrekker eerst de hoofdschuldenaar had moeten aanspreken (subsidiariteit):

Zoals eerder benoemd, heeft een borgstelling in principe een subsidiair karakter. Dit betekent dat de schuldeiser eerst de hoofdschuldenaar moet aanspreken en pas als deze niet betaalt, de borg. Als de kredietverstrekker u direct heeft aangesproken zonder voldoende pogingen te doen om de hoofdschuldenaar aan te spreken, kan dit een grond zijn voor verwijdering. Dit geldt met name als in de borgstellingsovereenkomst geen duidelijke afwijking van het subsidiaire karakter is opgenomen. Het is zaak om te controleren welke stappen de kredietverstrekker heeft ondernomen om de schuld bij de hoofdschuldenaar te incasseren voordat men u aansprak.

• Als de registratie disproportioneel is (belangenafweging):

Dit is een veelvoorkomende grond voor succesvolle verwijdering. Een BKR-registratie kan disproportioneel zijn als de gevolgen ervan voor u buitensporig zwaar zijn in vergelijking met het belang van de kredietverstrekker bij het handhaven van de registratie. Dit wordt een belangenafweging genoemd. Factoren die hierbij een rol spelen zijn:

• De hoogte van de schuld: Gaat het om een relatief klein bedrag in verhouding tot de impact op uw leven?
• De duur van de achterstand: Is de achterstand inmiddels ingelopen?
• De reden van de achterstand: Was er sprake van overmacht (bijvoorbeeld ziekte, werkloosheid)?
• Uw huidige financiële situatie: Heeft u de registratie nodig om een noodzakelijke lening af te sluiten (bijvoorbeeld voor een huis, een nieuwe baan)?
• De leeftijd van de betrokkene: Voor ouderen kan een BKR-registratie disproportioneel zware gevolgen hebben, bijvoorbeeld als zij een seniorenlening willen afsluiten voor woningaanpassingen.
• De impact op uw maatschappelijke participatie: Belemmert de registratie u in het verkrijgen van een woning, werk of een basisvoorziening?

Een rechter of het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) kan in dergelijke gevallen oordelen dat de registratie moet worden verwijderd. Het is hierbij essentieel om een goed onderbouwde argumentatie te presenteren, vaak met bewijsstukken.

Juridische achtergrond: AVG en de belangenafweging

De mogelijkheid tot verwijdering van een BKR-registratie is ook sterk verankerd in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG stelt eisen aan de verwerking van persoonsgegevens, waaronder de proportionaliteit en subsidiariteit van de verwerking. Een BKR-registratie is een verwerking van persoonsgegevens. Wanneer de gevolgen van de registratie voor u onevenredig zwaar zijn ten opzichte van het doel van de registratie (het waarschuwen van andere kredietverstrekkers), kan dit leiden tot de conclusie dat de registratie in strijd is met de AVG en derhalve verwijderd moet worden.

De kredietverstrekker moet kunnen aantonen dat het belang van handhaving van de registratie zwaarder weegt dan uw belang om van de registratie af te komen. Dit is vaak het strijdpunt in procedures tot verwijdering.

Veelgestelde vragen over BKR registratie en borgstelling

Hieronder beantwoorden we enkele veelgestelde vragen over dit complexe onderwerp.

1. Wanneer weet ik of ik een BKR-registratie krijg door borgstelling?

U krijgt een BKR-registratie zodra de hoofdschuldenaar een achterstand oploopt en de kredietverstrekker u als borg aanspreekt, waarna ook u de achterstand niet betaalt. De kredietverstrekker is verplicht u schriftelijk te informeren voordat zij een negatieve registratie plaatsen. U ontvangt dan een zogenaamde 'vooraankondiging van registratie'.

2. Kan ik voorkomen dat ik een BKR-registratie krijg als borg?

De beste manier om dit te voorkomen is door u niet borg te stellen. Als u dit toch doet, zorg dan dat u volledig op de hoogte bent van de risico's en dat u de financiële draagkracht van de hoofdschuldenaar goed inschat. Maak duidelijke afspraken met de hoofdschuldenaar over wat te doen bij betalingsproblemen. Indien de hoofdschuldenaar in gebreke blijft, probeer dan zo snel mogelijk contact op te nemen met de kredietverstrekker om tot een oplossing te komen, bijvoorbeeld een betalingsregeling. Dit kan voorkomen dat er een negatieve bkr registratie en borgstelling op uw naam komt.

3. Hoe lang blijft een BKR-registratie door borgstelling staan?

Een negatieve BKR-registratie blijft 5 jaar zichtbaar nadat de schuld volledig is afbetaald of de achterstand is ingelopen en een H-codering is geplaatst. Gedurende deze 5 jaar kan de registratie u hinderen bij het aanvragen van nieuwe kredieten.

4. Kan ik zelf mijn BKR-registratie inzien?

Ja, u heeft het recht om uw eigen BKR-gegevens gratis in te zien via de website van het BKR. Dit is cruciaal om te controleren welke registraties op uw naam staan en of deze correct zijn.

5. Wat als de hoofdschuldenaar overlijdt?

Als de hoofdschuldenaar overlijdt, gaat de schuld over op diens erfgenamen. Als de erfgenamen de erfenis verwerpen of als er onvoldoende middelen zijn in de nalatenschap om de schuld te voldoen, kan de kredietverstrekker de borg aanspreken. Uw aansprakelijkheid als borg blijft in principe bestaan.

6. Wat als de hoofdschuldenaar failliet gaat?

Bij faillissement van de hoofdschuldenaar zal de kredietverstrekker zich meestal direct tot de borg wenden voor de voldoening van de schuld. Een faillissement maakt het vaak onmogelijk voor de hoofdschuldenaar om de schuld te voldoen, waardoor de borg vrijwel direct aan de beurt is.

Tips om problemen met borgstelling te voorkomen

• Wees kritisch: Stel uzelf de vraag of de hoofdschuldenaar de lening echt nodig heeft en of de kans groot is dat hij/zij deze kan terugbetalen.
• Lees de overeenkomst goed door: Begrijp alle voorwaarden, met name clausules over subsidiariteit en de gevolgen van wanbetaling.
• Overweeg alternatieven: Zijn er andere manieren om te helpen zonder u borg te stellen? Denk aan een schenking of een lening die u zelf aan de hoofdschuldenaar verstrekt (met duidelijke afspraken).
• Houd contact: Blijf op de hoogte van de financiële situatie van de hoofdschuldenaar.
• Zoek vroegtijdig hulp: Als er problemen ontstaan met de betaling, neem dan direct contact op met de kredietverstrekker én met een juridisch adviseur.

De rol van Arslan & Arslan Advocaten bij BKR registratie en borgstelling

Het verwijderen van een BKR-registratie, zeker een die voortkomt uit een borgstelling, is een complex juridisch proces. Het vereist kennis van het Burgerlijk Wetboek, de AVG, en de jurisprudentie van de rechtbanken en het Kifid. Arslan & Arslan Advocaten is gespecialiseerd in financieel recht en BKR-zaken en heeft ruime ervaring met het succesvol laten verwijderen van onterechte of disproportionele BKR-registraties.

Wij kunnen u helpen door:

• Vrijblijvende beoordeling van uw zaak: Wij analyseren uw situatie en de mogelijkheden tot verwijdering.
• Adviseren over de juridische haalbaarheid: We geven een realistische inschatting van uw kansen.
• Onderhandelen met kredietverstrekkers: Vaak kunnen we via onderhandelingen tot een minnelijke oplossing komen.
• Voeren van procedures: Indien nodig starten we een procedure bij de rechtbank of het Kifid om de verwijdering af te dwingen.
• Opstellen van juridische argumentatie: We zorgen voor een ijzersterke onderbouwing van uw verzoek tot verwijdering.

Een bkr registratie en borgstelling hoeft niet het einde van uw financiële mogelijkheden te betekenen. Met de juiste juridische ondersteuning kunnen de gevolgen worden beperkt en in veel gevallen zelfs ongedaan worden gemaakt.

Neem contact op met onze advocaten voor een vrijblijvende beoordeling van uw situatie. Wij staan klaar om u te helpen uw financiële vrijheid terug te krijgen.

Lees ook: BKR-registratie verwijderen: complete gids

Geschreven door

Arslan & Arslan Advocaten

Advocaat — Gespecialiseerd in financieel recht

Arslan & Arslan Advocaten

Gespecialiseerd in het verwijderen van BKR-registraties. Meer dan 15 jaar ervaring in financieel recht, schuldenproblematiek en consumentenrechtszaken tegen kredietverstrekkers.

Gepubliceerd: 1 maart 2025Laatst bijgewerkt: 1 maart 2025