BKR-waarschuwingsplicht: bent u correct gewaarschuwd?

Een negatieve BKR-registratie kan verstrekkende gevolgen hebben voor uw financiële toekomst. Het bemoeilijkt het afsluiten van nieuwe leningen, hypotheken, leasecontracten en soms zelfs het huren van een woning. Voordat een kredietverstrekker echter tot deze ingrijpende stap mag overgaan, rust er een belangrijke verplichting op hen: de BKR waarschuwingsplicht. Deze plicht is cruciaal voor de bescherming van de consument en vormt vaak een sleutelfactor in succesvolle procedures tot verwijdering van onterechte BKR-registraties.

In dit uitgebreide artikel duiken we dieper in de wereld van de BKR waarschuwingsplicht. We leggen uit wat deze plicht precies inhoudt, welke voorwaarden eraan verbonden zijn, en wat u kunt doen als u van mening bent dat u niet correct bent gewaarschuwd.

Wat houdt de BKR waarschuwingsplicht in?

De BKR waarschuwingsplicht is een essentieel onderdeel van de Nederlandse regelgeving omtrent kredietregistratie. Het is een beschermingsmechanisme dat ervoor zorgt dat consumenten niet zomaar worden geconfronteerd met een negatieve registratie zonder dat zij daarvan op de hoogte zijn gesteld en de kans hebben gekregen om hun situatie te herstellen. De hoofdgedachte hierachter is transparantie en het bieden van een laatste redmiddel voordat de negatieve gevolgen intreden.

Concreet houdt de waarschuwingsplicht in dat de kredietverstrekker, voordat zij een achterstandsmelding (een A-codering) of een bijzonderheidscodering (zoals een H-codering of een 2-codering) bij het BKR registreert, u op de hoogte moet stellen van hun voornemen. Dit is geen vrijblijvende mededeling; er zijn specifieke eisen aan verbonden:

• Schriftelijke waarschuwing: De waarschuwing moet schriftelijk plaatsvinden. Dit betekent dat een mondelinge mededeling, bijvoorbeeld tijdens een telefoongesprek, in principe niet volstaat. De schriftelijke vorm dient als bewijs en voorkomt discussie achteraf. Dit kan via een brief, e-mail of, in sommige gevallen, een bericht via een beveiligde online omgeving, mits de ontvangst aantoonbaar is. De inhoud van deze waarschuwing moet duidelijk maken dat een negatieve codering aanstaande is.

• Gelegenheid tot herstel: U moet de gelegenheid krijgen om de achterstand alsnog in te lopen of de situatie die tot de codering leidt, te herstellen. Het doel is om de consument een laatste kans te bieden om de financiële verplichtingen na te komen en zo de negatieve registratie te voorkomen. Dit betekent dat de kredietverstrekker niet direct na het ontstaan van een achterstand mag registreren, maar eerst moet wachten op uw reactie en actie.

• Redelijke termijn: De kredietverstrekker moet u een redelijke termijn geven om de achterstand in te lopen. Wat een "redelijke" termijn is, kan per situatie verschillen, maar de jurisprudentie en de praktijk wijzen uit dat een termijn van minimaal twee weken als redelijk wordt beschouwd. Een kortere termijn is in de meeste gevallen onvoldoende en kan leiden tot de conclusie dat de waarschuwingsplicht niet correct is nageleefd. Deze termijn moet ingaan op het moment dat de waarschuwing u daadwerkelijk heeft bereikt of redelijkerwijs heeft kunnen bereiken.

Het niet voldoen aan één van deze drie voorwaarden kan betekenen dat de registratie onrechtmatig is geplaatst.

Juridische achtergrond van de BKR waarschuwingsplicht

De BKR waarschuwingsplicht vindt zijn grondslag in de Wet op het financieel toezicht (Wft) en de daaraan gekoppelde lagere regelgeving, zoals de Gedragscode Verantwoord Kredietverstrekking van de VFN (Vereniging van Financieringsondernemingen in Nederland) en de jurisprudentie van de rechter en de Geschillencommissie Financiële Dienstverlening (Kifid). Hoewel er geen expliciet artikel in de Wft is dat de waarschuwingsplicht tot in detail beschrijft, vloeit deze voort uit de algemene zorgplicht die kredietverstrekkers hebben jegens hun klanten en de eisen van behoorlijkheid en proportionaliteit.

De zorgplicht houdt in dat financiële instellingen rekening moeten houden met de belangen van hun klanten. Het plaatsen van een negatieve BKR-registratie is een ingrijpende maatregel met vergaande gevolgen. Daarom moet dit zorgvuldig en proportioneel gebeuren. Het vooraf waarschuwen en het bieden van een hersteltermijn past binnen deze zorgplicht.

De Hoge Raad heeft in diverse uitspraken benadrukt dat de gevolgen van een BKR-registratie zwaarwegend zijn en dat een kredietverstrekker pas tot registratie mag overgaan nadat de consument op de hoogte is gesteld van de aanstaande registratie en de mogelijkheid heeft gekregen om maatregelen te nemen. Dit heeft de BKR waarschuwingsplicht een stevige juridische basis gegeven.

Niet gewaarschuwd? De gevolgen voor de BKR-registratie

Als u niet correct bent gewaarschuwd volgens de hiervoor beschreven criteria, is de negatieve BKR-codering onrechtmatig geplaatst. Dit is een van de sterkste gronden voor verwijdering van een BKR-registratie. Een onrechtmatige registratie mag niet in stand blijven, omdat deze in strijd is met de geldende regelgeving en de zorgplicht van de kredietverstrekker.

Het principe is eenvoudig: als de kredietverstrekker zijn eigen regels of de wettelijke/contractuele verplichtingen niet nakomt bij het plaatsen van de registratie, dan verliest deze registratie zijn rechtsgeldigheid. Dit betekent dat de registratie, ondanks het feit dat er mogelijk een achterstand was, alsnog verwijderd moet worden.

Dit is een fundamenteel verschil met situaties waarin de registratie wel rechtmatig is geplaatst, maar de gevolgen ervan disproportioneel zijn. In die gevallen moet een belangenafweging plaatsvinden, waarbij de belangen van de consument (schone lei, nieuwe lening) worden afgewogen tegen de belangen van de kredietverstrekker (waarschuwen andere kredietverstrekkers voor wanbetaling). Bij een onrechtmatige plaatsing door het ontbreken van de waarschuwing, is de belangenafweging veelal in het voordeel van de consument.

De bewijslast ligt bij de kredietverstrekker

Een cruciaal aspect van de BKR waarschuwingsplicht is de bewijslast. Deze ligt volledig bij de kredietverstrekker. Dit betekent dat niet u hoeft aan te tonen dat u niet bent gewaarschuwd, maar dat de kredietverstrekker moet kunnen aantonen dat hij u wél correct en tijdig heeft gewaarschuwd.

De kredietverstrekker moet kunnen overleggen:

• Een kopie van de schriftelijke waarschuwing (bijvoorbeeld de brief of e-mail).
• Bewijs van verzending (bijvoorbeeld een track & trace code, een verzendbewijs van de post, of logbestanden van e-mailservers die aantonen dat de e-mail is verstuurd).
• Eventueel bewijs van ontvangst (bijvoorbeeld een leesbevestiging, hoewel dit bij reguliere post lastiger is).

Als de kredietverstrekker deze bewijzen niet kan overleggen, of als de bewijzen onvoldoende zijn (bijvoorbeeld een waarschuwing die te laat is verstuurd, of een e-mail die in de spamfolder is beland en waarvan de ontvangst niet aantoonbaar is), dan kan de registratie als onrechtmatig worden beschouwd. Het is niet voldoende dat de kredietverstrekker stelt dat hij heeft gewaarschuwd; hij moet dit ook hard kunnen maken.

Praktijkvoorbeeld:

Mevrouw Jansen had een doorlopend krediet en raakte in de problemen door onverwachte werkloosheid. Na enkele maanden achterstand plaatste de kredietverstrekker een A-codering bij het BKR. Mevrouw Jansen was verbaasd, omdat zij naar eigen zeggen geen waarschuwing had ontvangen. Zij nam contact op met Arslan & Arslan Advocaten. Wij verzochten de kredietverstrekker om bewijs van de waarschuwing. De kredietverstrekker overlegde een kopie van een brief, maar kon geen bewijs van verzending of ontvangst overleggen. De brief was bovendien gedateerd op een moment dat de termijn van twee weken al was verstreken. Gezien het ontbreken van deugdelijk bewijs van een tijdige en correcte waarschuwing, hebben wij succesvol de verwijdering van de BKR-registratie kunnen afdwingen.

Wanneer is de waarschuwing correct? En wanneer niet?

Om het nog concreter te maken, hieronder een overzicht van situaties die vaak voorkomen:

Correcte waarschuwing:

• Een aangetekende brief met ontvangstbevestiging, waarin duidelijk staat dat een BKR-registratie zal volgen als de achterstand niet binnen (minimaal) twee weken is voldaan.
• Een e-mail naar een bekend en actief gebruikt e-mailadres, waarvan de ontvangst kan worden getraceerd (bijvoorbeeld via logbestanden), met daarin dezelfde duidelijke waarschuwing en termijn.
• Een bericht via een beveiligde online portal van de kredietverstrekker, waarbij de consument aantoonbaar is ingelogd en het bericht heeft geopend, inclusief de vereiste inhoud en termijn.

Niet-correcte waarschuwing (of onvoldoende bewijs):

• Een gewone brief zonder bewijs van verzending of ontvangst. De kredietverstrekker kan dan niet aantonen dat de brief daadwerkelijk is aangekomen.
• Een mondelinge mededeling via de telefoon. Dit is niet schriftelijk en dus niet voldoende.
• Een e-mail die in de spamfolder is beland en waarvan de kredietverstrekker niet kan aantonen dat u deze heeft ontvangen of redelijkerwijs heeft kunnen ontvangen.
• Een waarschuwing die niet expliciet vermeldt dat een BKR-registratie zal volgen, maar alleen spreekt over "gevolgen" of "maatregelen".
• Een waarschuwing die een termijn geeft van minder dan twee weken.
• Een waarschuwing die verstuurd is naar een oud adres of e-mailadres, terwijl de kredietverstrekker wist of had moeten weten dat u verhuisd was of een nieuw e-mailadres had.

Veelgestelde vragen over de BKR waarschuwingsplicht

1. Geldt de waarschuwingsplicht voor alle soorten BKR-registraties?

De BKR waarschuwingsplicht geldt met name voor het plaatsen van achterstandscoderingen (A-coderingen) en bijzonderheidscoderingen die daaruit voortvloeien (zoals codering 2, 3, 4, 5). Voor het plaatsen van een reguliere kredietregistratie (zoals een lening zonder achterstand) is geen aparte waarschuwing vereist, aangezien u daar bij het afsluiten van de lening al mee instemt.

2. Wat als ik de waarschuwingsbrief wel heb ontvangen, maar deze niet heb gelezen?

In principe is de kredietverstrekker alleen verplicht om de waarschuwing te versturen en aan te tonen dat deze u redelijkerwijs heeft kunnen bereiken. Als u de brief vervolgens niet leest, ligt dat in beginsel bij uzelf. Echter, als de brief onduidelijk was, of als er sprake is van bijzondere omstandigheden (bijvoorbeeld ernstige ziekte waardoor u post niet kon openen), kan dit in een belangenafweging meegenomen worden. De focus ligt echter op de correcte verzending en inhoud van de waarschuwing.

3. Ik heb een schuldregeling getroffen. Geldt de waarschuwingsplicht dan nog?

Ook bij schuldregelingen en het plaatsen van codering 3 (afboeking) of codering 4 (kwijtschelding) moet de kredietverstrekker in beginsel een waarschuwing hebben gestuurd voorafgaand aan het plaatsen van de oorspronkelijke achterstandscodering. Het is complexer, omdat de schuldregeling zelf ook een vorm van communicatie is, maar de basisregel van de waarschuwing voor de eerste negatieve registratie blijft van kracht.

4. Wat als de waarschuwing per e-mail is verstuurd en in mijn spamfolder is beland?

Dit is een grijs gebied. Als de kredietverstrekker kan aantonen dat de e-mail correct is verstuurd naar het bij hen bekende e-mailadres, ligt de bewijslast voor het niet-ontvangen door de spamfilter moeilijk. Echter, als de kredietverstrekker vaker problemen heeft gehad met het bereiken van klanten via e-mail, of als het e-mailadres aantoonbaar niet meer in gebruik was, kan dit anders liggen. Het is cruciaal dat de kredietverstrekker kan aantonen dat de e-mail aankwam bij de server van de ontvanger, niet alleen dat deze is verstuurd.

5. Kan ik zelf controleren of ik gewaarschuwd ben?

U kunt bij de kredietverstrekker navragen of zij u hebben gewaarschuwd en om bewijs daarvan vragen. Het is echter vaak lastig om als consument hier zelfstandig een oordeel over te vellen en een verwijdering af te dwingen. Een gespecialiseerde advocaat kan deze correspondentie voor u voeren en de juridische houdbaarheid van de bewijzen beoordelen.

Wat kunt u doen als u niet gewaarschuwd bent?

Als u vermoedt dat u niet correct bent gewaarschuwd voor uw BKR-registratie, is het zaak om snel actie te ondernemen. Hier is een stappenplan:

• Vraag uw BKR-overzicht op: Dit kunt u gratis doen via de website van het BKR (www.bkr.nl). Hierop staan al uw geregistreerde leningen en eventuele bijzonderheidscoderingen.
• Neem contact op met de kredietverstrekker: Vraag hen om een kopie van de waarschuwing en het bewijs van verzending en/of ontvangst. Doe dit schriftelijk, zodat u bewijs heeft van uw verzoek.
• Beoordeel de reactie: Komt de kredietverstrekker met afdoende bewijs? Is de waarschuwing correct qua inhoud en termijn? Vaak is dit voor een leek lastig te beoordelen.
• Schakel juridische hulp in: Als u twijfelt aan de rechtmatigheid van de waarschuwing, of als de kredietverstrekker geen afdoende bewijs kan leveren, is het raadzaam om een gespecialiseerde advocaat in te schakelen.

De advocaten van Arslan & Arslan Advocaten hebben ruime ervaring met de BKR waarschuwingsplicht en het verwijderen van onterechte BKR-registraties. Wij kunnen de correspondentie met de kredietverstrekker voeren, de bewijzen juridisch beoordelen en, indien nodig, een procedure starten om de registratie te laten verwijderen.

Tips voor consumenten:

• Houd uw contactgegevens (adres, e-mail, telefoonnummer) altijd up-to-date bij uw kredietverstrekkers.
• Open en lees alle correspondentie van uw kredietverstrekkers, ook als het om aanmaningen gaat.
• Betaal achterstanden zo snel mogelijk in om registraties te voorkomen.
• Bij twijfel over de rechtmatigheid van een BKR-registratie, zoek direct juridisch advies.

Conclusie

De BKR waarschuwingsplicht is een essentieel onderdeel van consumentenbescherming in het financiële verkeer. Het waarborgt dat een negatieve BKR-registratie, met zijn verstrekkende gevolgen, niet zomaar kan worden geplaatst. De kredietverstrekker heeft een duidelijke plicht om u schriftelijk te waarschuwen, u een redelijke hersteltermijn te bieden en dit alles ook te kunnen bewijzen. Als deze plicht niet correct is nageleefd, is de registratie onrechtmatig en zijn de kansen op verwijdering aanzienlijk.

Heeft u het gevoel dat u niet correct bent gewaarschuwd, of twijfelt u aan de rechtmatigheid van uw BKR-registratie? Wacht dan niet te lang. Een onterechte BKR-registratie kan uw financiële mogelijkheden jarenlang belemmeren.

Niet gewaarschuwd? Bel Arslan & Arslan Advocaten via 010 311 5500 voor een gratis en vrijblijvende beoordeling van uw situatie. Wij staan klaar om u te helpen bij het verwijderen van onterechte BKR-registraties en het herstellen van uw financiële vrijheid.

Lees ook

• BKR-registratie door borgstelling: bent u aansprakelijk?

Lees ook: BKR-registratie verwijderen: complete gids

Geschreven door

Arslan & Arslan Advocaten

Advocaat — Gespecialiseerd in financieel recht

Arslan & Arslan Advocaten

Gespecialiseerd in het verwijderen van BKR-registraties. Meer dan 15 jaar ervaring in financieel recht, schuldenproblematiek en consumentenrechtszaken tegen kredietverstrekkers.

Gepubliceerd: 1 augustus 2025Laatst bijgewerkt: 1 augustus 2025